Kennisnet Homepage

Cory Doctorow over het recht om technologie te begrijpen

Wietse Van Bruggen — Fri, 17 May 2013 04:12:08 PDT

Bijna alles dat je op een Maker Faire ziet is gemaakt met open hardware. De Maker Faire is een plek om jouw creaties te laten zien, maar vooral ook om ideeën en kennis met elkaar te delen. Hardware waar je niet zelf aan kan sleutelen vindt men niet zo interessant.

Het belang van delen en voortbouwen op de kennis van anderen vormde één van de kernpunten van de talk die Cory Doctorow, schrijver van onder andere het boek Maker, gaf tijdens de Maker Faire. Kunnen delen is volgens hem historisch gezien van fundamenteel belang om nieuwe ontwikkelingen mogelijk te maken, om te innoveren. Musici leren muziek te spelen niet door gelijk nieuwe muziek te spelen, maar door te leren van bestaande werken. Al het nieuws dat we maken is gebaseerd op wat anderen voor ons hebben gemaakt. Als je iets leert begrijpen, dan leer je ook dat je het kan beïnvloeden en veranderen.
Volgens Doctorow is het auteursrecht in veel landen er echter meer op gericht om dit gedrag af te straffen dan goed mogelijk te maken. In de wereld van computers en Internet ziet hij ontwikkelingen die het voor mensen onmogelijk of strafbaar maken om te leren begrijpen hoe iets werkt. Het verwijderen van de beveiliging van een iPad om er software op te draaien die Apple niet goedkeurt is in veel landen verboden en strafbaar. Software monitort constant wat je doet en blokkeert zodra je als gebruiker iets doet waarvan een ander niet wil dat je het doet: “I can’t let you do that, Dave”.

Het is geen aan de hardware inherente of onmogelijke feature van een iPad om software te draaien die Apple niet goed keurt en om te leren begrijpen hoe deze werkt: het is een expliciete keuze van iemand om dit onmogelijk te maken. En in de ogen van Doctorow is dat een slechte zaak in een wereld waarin computers zo’n essentieel onderdeel van ons dagelijks leven vormen. Ook verwees hij naar het rootkit debakel van Sony van een aantal jaar geleden, waarbij Sony onzichtbaar voor de gebruiker software installeerde die de gebruiker controleerde op het gebruik van een muziek-cd. De software was voor de gebruiker onzichtbaar. Iemand heeft dus software geprogrammeerd die tegen de gebruiker liegt. “Nee hoor, dit programma is helemaal niet geïnstalleerd.”

Computers die zich gedragen als black boxes, waarvan de werking onzichtbaar is voor de gebruiker, zijn volgens Doctorow een slecht idee. Enerzijds vanuit de gedachte dat het kunnen delen en begrijpen van iets leunt op de mogelijkheid om iets uit elkaar te kunnen halen en zelf weer in elkaar te zetten. Anderzijds omdat computers zo geïntegreerd raken in alle componenten van ons leven, dat we het ons niet kunnen veroorloven om niet te weten hoe ze werken en waarom ze zo werken.

De school als ontwerper van het onderwijs

Webredactie mbo — Fri, 17 May 2013 02:28:47 PDT

TPACK en het Vier in Balans-model worden gebruikt om duidelijk te krijgen hoe ICT kan bijdragen aan jullie manier van onderwijs geven. Van idee naar praktijk. Kennisnet helpt daarbij. Vorige week ontvingen we docenten van het ROC ID College voor een middagsessie over deze modellen. Het resultaat: enthousiaste docenten én veel mooie combinaties van didactische [...]

Aardrijkskunde, natuuronderwijs en creatieve vakken verbinden vanuit de lucht

Hedwig van Vuuren — Thu, 16 May 2013 07:28:01 PDT

Pabo’s in Nederland zijn druk aan het experimenteren met nieuwe innovatieve toepassingen voor hele diverse onderwijsvraagstukken. Kennisnet ondersteunt deze pabo’s met een innovatieregeling. Deze regeling is in november gestart en deze instellingen zitten nu midden in de experimenteerfase. Tijd om te kijken hoe het gaat!

Er gaat een wereld open
Twee docenten van de HAN in Arnhem zijn druk in de weer met vliegers. Door camera’s aan vliegers op te hangen en deze te koppelen met programma’s op iPads gaat er een hele nieuwe wereld open voor kinderen. Kinderen leren op een actieve manier om te gaan met perspectiefwisseling: hoe ziet de wereld op de grond eruit en hoe ziet dezelfde wereld er vanuit de lucht uit? Daarnaast leren de kinderen meteen het een en ander over wind, gps, locatiebepaling en nog veel meer elementen. De beelden vanuit de vlieger en de beelden die de leerlingen zelf maken op de grond zorgen voor een bron van leermateriaal.

Vliegers
Tie van Berkum en Maarten Hennekes kwamen op hun innovatieve idee tijdens een werkweek op Texel waar ze vliegers hadden gekocht. Kun je met de huidige techniek en het concept van vliegeren een leerzame les ontwikkelen? De HAN vindt leren vanuit de wereld een belangrijk uitgangspunt. Vanuit dat idee zijn Tie en Maarten op zoek gegaan naar wat de technische mogelijkheden zijn. Zo hebben zij onder meer contact gehad met de Wageningen Universiteit en met een specialist op het gebied van vliegers en camera’s.

Projectconcept
Na deze verkenningen zijn Tie en Maarten gaan uitwerken wat je met deze technieken kunt en is er een verbinding gelegd tussen techniek, aardrijkskunde en natuurwetenschappen. Vervolgens zijn de voorbereidingen getroffen. Maarten en Tie hebben alles zelf uitgeprobeerd: vliegeren met camera, maken van foto’s, bewerken en koppelen aan EveryTrail. EveryTrail volgt waar je bent geweest en koppelt foto’s die je maakt aan de locatie. Maarten en Tie hebben een projectconcept uitgewerkt en een basisschool bereid gevonden hier aan mee te werken. Maarten: “We zijn net nog gaan kijken in het natuurgebied waar we de les gaan geven. De modder zit nog aan onze schoenen.”

Echte tegenslagen hebben ze nog niet gehad. Tie: “Je hebt een probleem en je lost het op. Niets is vastgetimmerd, dus er is altijd een oplossing. Het lastigste is nog om onze planning te halen.”

Experimenteren
Tijdens de experimenteerfase is het spannend wat het weer doet. Er moet voldoende wind staan en bij teveel regen gaat het niet door. Als er niet voldoende wind staat is het alternatief dat er een heliumballon wordt opgelaten en een drone. Echter kunnen dan niet alle kinderen “hands on” aan de slag, waardoor het leerrendement wel minder wordt. Tie: “Voor de school is het ook een avontuur, dus het is leuk dat de juf dit avontuur aandurft. De juf heeft graag de touwtjes in handen maar dit lesconcept is niet zo voorgeprogrammeerd. Dat is voor de juf en de school best een stap.”

Werkweek
Na dit experiment gaan Maarten en Tie evalueren. De leerpunten worden meegenomen. Dit concept wordt vervolgens opgenomen in werkweek op Texel, waar Maarten en Tie de studenten met dit concept laten kennismaken. De studenten krijgen tijdens de werkweek de opdracht om lessen te ontwikkelen op basis van dit concept en die uit te voeren met een basisschool ter plekke.

Line-up Tek Tok late night talkshow bekend

Patricia van der Linden — Thu, 16 May 2013 05:24:51 PDT

Op 4 juni opent het Paard van Troje in Den Haag zijn deuren voor de late night technology talkshow Tek Tok. De titel luidt ‘Onderwijstoekomst: data of leerling centraal?’
Tijdens deze avond verkennen we samen met host Chris van ‘t Hof de grenzen van ‘datagedreven’ onderwijs en onderzoeken we de balans tussen wat technisch mogelijk is en wat we menselijkerwijs waardevol vinden voor het onderwijs. Zowel voor- als tegenstanders van datagedreven onderwijs komen hierbij aan het woord. Het programma is bijna helemaal rond, maar een deel van de line-up kunnen we al bekendmaken!

Innovatieve start-up, universiteit en open data netwerk
Edo van Royen, mede-oprichter van het adaptieve leerplatform voor rekenen StudyFlow, gaat in op educatieve software onder de naam De code de baas. Edo gunt ons een blik ‘onder de motorkap’: wie zit er eigenlijk achter de software? Wie interpreteert de data en maakt de analyses eigenlijk?

Tijdens een interview worden Cindy Poortman en Kim Schildkamp van de Universiteit Twente door Chris aan de tand gevoeld over datateams en hoe deze teams scholen ondersteunen bij het verkrijgen van relevante data en informatie voor opbrengstgericht werken.
Alette Baartmans van Hack de overheid gaat vanuit het netwerk Open Onderwijs Data in gesprek over open data en de implicaties die dit met zich meebrengt.

Schooldirecteuren in debat
Tijdens het visiedebat betreden drie schooldirecteuren het podium om het debat aan te gaan over hun visie op maatwerk en meten in het onderwijs waarbij ook de rol van ict behandeld wordt. Twee van de drie deelnemers aan dit debat hebben inmiddels hun aanwezigheid bevestigd: Hanneke Taat, rector van het Stedelijk Gymnasium uit Utrecht en Kees Versteeg, directeur-bestuurder van het Hondsrug College in Emmen.

Datastrateeg
Daarnaast gunt datastrateeg Joost Plattel ons een blik in de toekomst wanneer hij vertelt over de quantified self. Quantified self is een beweging om technologie te integreren in het dagelijks leven. Allerlei meetgegevens van gebruikers worden verzameld en verwerkt om meer te leren over jezelf en over anderen en om analyses te maken en naar correlaties te zoeken. Verontrustende openbaarheid over je persoonlijke levenssfeer of een prachtige oneindige bron van kennis en inzicht? Kom naar Tek Tok en ontdek het zelf.

Gratis aanmelden kan via het Paard.Dinsdag 4 juni, 19.30-22.30 uur
Paard van Troje, Den Haag

Lees meer over Tek Tok.
@tektoknl en @KN_Innovatie

Leerlingen moeten code leren als nieuwe 21st Century Skill

Erik Woning — Thu, 16 May 2013 01:08:18 PDT

Dat jongeren heel veel gebruik maken van digitale media wil nog niet zeggen dat ze er verstand van hebben. De hele discussie over het wel of niet bestaan van ‘digital natives’ hebben we inmiddels wel achter ons gelaten. Maar behalve aandacht besteden aan mediawijsheid, doen we er eigenlijk niet veel aan om jongeren te leren hoe de digitale wereld om hen heen in elkaar zit.

Mitch Resnik, ontwikkelaar van de programmeertaal Skratch, stelt dat jongeren eigenlijk wel digitale media kunnen ‘lezen’, maar er niet mee kunnen niet kunnen ‘schrijven’. De meeste jongeren kunnen digitale media dus alleen gebruiken en niet zelf creëren. Ik vind dat het leren om code te schrijven in deze tijd van groot belang is. Waarom? Niet alleen om mogelijk een van de vele banen te vervullen die nu en in de toekomst beschikbaar zijn op dit gebied, maar om meer begrip te krijgen van de wereld om je heen. Want als je leert lezen en schrijven, kun je later leren door te lezen en te schrijven. Zo werkt het ook met code en programmeren: het biedt je een mogelijkheid om je creatief te uiten en van dat proces ook weer te leren.

Code leren is dan ook maar het begin. Het is een proces om te leren over ontwerpen, experimenteren, complexe ideeën simpeler te maken, samen te werken en door te zetten als het moeilijk wordt. Dit zijn belangrijke vaardigheden die passen bij de samenleving van de 21e eeuw. Daarom pleit ik ook om het leren van code en programmeertalen aan het curriculum toe te voegen als standaardonderdeel van onderwijs. Hier kun je nu al mee beginnen door leerlingen vanaf 8 jaar aan de slag te laten gaan met Scratch. Maar ook Codecademy of Code.org voor de wat oudere leerlingen. En zo vind je hier nog 37 andere voorbeelden. Dat het niet saai of alleen voor nerds hoeft te zijn, blijkt ook wel uit onderstaand filmpje met een flink aantal beroemdheden in de hoofdrol.

Ik ben heel benieuwd of er al scholen zijn waar het leren van code al een standaardonderdeel van de lespraktijk is en welke programmeertaal dit dan is. Laat dit weten in de comments!

De politie over sociale media en schoolveiligheid

Webredactie mbo — Wed, 15 May 2013 05:58:30 PDT

Hulp bij het verkennen van de juridische kanten van sociale media, komt ook van de politie. Naast het zijn van een belangrijke partner in preventie, signalering en hulpverlening, is er nu door de politie een publicatie gemaakt: “Pingen, whappen, tweeten, taggen en liken… Sociale media en schoolveiligheid”. Uitgangspunt moet zijn dat online veiligheid een gezamenlijke [...]

Via Google Glass en Maker Faire naar examens van de toekomst

Lucas Raggers — Tue, 14 May 2013 05:58:10 PDT

Mike is eind april naar The Next Web conferentie geweest en zag daar startups, trendwatchers en mensen die interessante keynotes gaven. Allemaal zijn ze bezig met de toekomst. Scoble had het over the age of context en de Google Glass kwam ook weer even voorbij.

Wietse is op de Maker Faire geweest in Newcastle want het is tegenwoordig niet alleen mogelijk om wapens te printen, er komen ook interessantere dingen uit de maker movement.

Tot slot hebben we het over examens. Zwetend zitten leerlingen op middelbare scholen weer te ploeteren op examens. Maar in hoeverre zijn die examens wel nodig? Zijn de prestaties van leerlingen het best te meten op 1 moment aan het einde van de rit?

Dit alles en meer in de Kennisnet Innovatie podcast #19.

Bij deze aflevering zitten aan tafel: Lucas Raggers (Innovatie), Michael van Wetering (manager Innovatie), en Wietse van Bruggen (Innovatie)

Abonneren en reageren
Wil je reageren op de podcast? Heb je een vraag? Dit kan in de reacties van dit artikel of via Twitter. Abonneer je in iTunes op de Kennisnet Innovatie podcast. Beluister de podcast ook in de Innovatie app.

Lessen filmen die passen als een oude jas

Webredactie mbo — Tue, 14 May 2013 03:21:29 PDT

Iedere docent heeft wel een les die past als een oude jas. Het is een feestje om zo’n les te geven, want alles klopt gewoon. Maar wat doe je met zo’n programma als je stopt met lesgeven? Bart Duijvelshoff wil deze lessen filmen en is dankzij dit idee geselecteerd als onderwijspionier mbo. Stop de Brain [...]

Opzet Dé Onderwijsdagen 2013

Webredactie mbo — Tue, 14 May 2013 00:56:16 PDT

Op 12 en 13 november vinden Dé Onderwijsdagen 2013 plaats in het WTC in Rotterdam. Dé Onderwijsdagen bieden inzicht in trends en ontwikkelingen op het gebied van ict. Dit jaarlijkse congres is een ontmoetingsplek voor beleidsmakers, managers, ICTO-ers en andere professionals uit het gehele onderwijsveld. Twee dagen Dé Onderwijsdagen beslaan dit jaar twee in plaats [...]

Duurzaam innoveren met ict: doe mee met het professionaliseringstraject!

Lucas Raggers — Mon, 13 May 2013 07:27:47 PDT

Wil jij met je lerarenopleiding leren innoveren? Kennisnet richt zich met het professionaliseringstraject ‘Duurzaam innoveren met ict’ op innovatiekracht. Het doel van dit traject is het versterken van de innovatiekracht van 1e en 2e graads lerarenopleidingen met innovatieve ict-toepassingen voor een toekomstgericht(-er) onderwijs.

Hierbij nodigt Kennisnet 1e en 2e graads lerarenopleidingen uit om aan dit traject deel te nemen.

Kennisnet biedt een programma waarin deelnemers op basis van een eigen onderwijsvraagstuk het complete innovatieproces doorlopen. Kennisnet ondersteunt en begeleidt een team van docenten en bestuurders van 1^e en 2^e graads lerarenopleidingen met:

het creëren van een gedragen visie op ict in onderwijs;
het verkennen van geschikte ict-oplossingen als antwoord op de eigen onderwijsvraagstukken, en
het plannen, experimenteren en evalueren van de inzet van de ict.

Dit traject stelt 1^e en 2^e graads lerarenopleidingen in staat om duurzaam te innoveren met ict. Lees de volledige regelingstekst en de bijlage.

Onderzoek naar innovatiekracht: de juiste mix van willen, kunnen en mogen innoveren

Lucas Raggers — Mon, 13 May 2013 02:00:23 PDT

Ict heeft het onderwijs veel te bieden, maar ict-ontwikkelingen gaan steeds sneller. De adoptie van telefonie nam bijna de hele vorige eeuw in beslag, de pc deed er twee decennia over, maar de adoptiesnelheid van smartphone devices is alweer 10x sneller dan dat van de pc.

Hoe kun je als onderwijsinstelling meegroeien met die ontwikkelingen en optimaal profiteren van ict? Voor lerarenopleidingen, die leraren voorbereiden op de toekomst, is het van belang om de eigen innovatiekracht te versterken. Maar hoe doe je dat? Hoe stel je je onderwijsprofessionals in staat om structureel te innoveren met ict om het onderwijs te verbeteren?

Tijdens Het Leren van de Toekomst wordt er in 2 fasen onderzoek uitgevoerd naar innovatiekracht binnen de lerarenopleiding, in dit geval de pabo van Hogeschool Iselinge. In de eerste onderzoeksfase is er literatuuronderzoek uitgevoerd naar innovatiekracht en zijn succesfactoren voor innovatiekracht met ict in onderwijs en gerangschikt in een model. Ook zijn er interviews uitgevoerd met het projectteam van Het Leren van de Toekomst, bestaande uit medewerkers van Iselinge Hogeschool en Kennisnet. Van deze eerste fase is nu een tussenrapportage gepubliceerd.

De tussenrapportage van de eerste onderzoeksfase geeft vooral een (voorlopig) antwoord op de volgende drie onderzoeksvragen:

Wat wordt verstaan onder innovatie en innovatiekracht en welke factoren beïnvloeden de innovatiekracht?
Wat is de visie van Iselinge en Kennisnet op de huidige en gewenste innovatiekracht en de huidige en gewenste ict-bekwaamheid (studenten, docenten) van Iselinge en Pabo’s in het algemeen?
Welke doelstellingen en beoogde resultaten heeft Iselinge met het project?

Een juiste mix van willen, kunnen en mogen innoveren
Volgens de literatuur ontstaat innovatiekracht uit een combinatie van het willen innoveren, het kunnen innoveren en het mogen innoveren. Onder willen innoveren zijn succesfactoren te rangschikken die met name te maken hebben met de houding van degene die innoveert:

de mate van motivatie of belangstelling voor onderwijsinnovaties door middel van ict;
commitment: het eigenaar voelen van – en verantwoordelijkheid nemen voor de innovatie;
het gebruik willen maken van de geboden autonomie en ruimte.

Bij kunnen innoveren gaat het eveneens om persoonsgebonden aspecten maar dan met betrekking tot kennis en ervaring, zoals:

de ervaring als kenniswerker: iemand die kennis en informatie tot zich neemt en deze interpreteert, ontwikkelt en vervolgens gebruikt en distribueert;
ict kennis en vaardigheden;
samenwerking: sociaal vaardig en open staan voor samenwerking.

Tot slot vat het mogen innoveren organisatiekenmerken samen die bevorderlijk zijn voor innovatiekracht, zoals:

een heldere visie: waar wil de organisatie heen en passen innovaties hierin?
beschikbaarheid van middelen: is er ruimte om te experimenteren, financiële middelen, training?
autonomie/ruimte voor betrokkenen bij innovatie.

10 tips voor innovatie met ict in de lerarenopleiding
In de tweede onderzoeksfase wordt dit model verder aangescherpt en getoetst aan de praktijk aan de hand van interviews met de betrokken docenten. Hoewel deze tussenrapportage dus nog geen definitief antwoord geeft en meer de uitgangssituatie van het project beschrijft volgen er toch al 10 heldere aanbevelingen uit voor innovatieprojecten op lerarenopleidingen:

Gemeenschappelijke visie en draagvlak is essentieel.
Werk vanuit een onderwijsvraagstuk en sluit aan op het curriculum.
Werk met een projectteam dat technisch en didactisch wordt begeleid.
Benader elk experiment als een afzonderlijk project met een eigen projectplan.
Betrek docenten, studenten en opleidingsscholen.
Neem voldoende (doorloop)tijd voor het project.
Houd de lijnen kort.
Wees niet te bescheiden: als docent kun je bijdragen aan vernieuwing.
Voldoende aandacht voor communicatie en verspreiding.
Aandacht voor evaluatie en borging van het project.

Lees meer in de tussenrapportage Het Leren van de Toekomst op de Pabo.

Wat moet het formele onderwijs weten over non-formele leeromgevingen?

Wietse Van Bruggen — Wed, 08 May 2013 08:14:52 PDT

Wel eens iets geleerd middels online leeromgevingen zoals Udemy.com, InstaEdu.com, Skillshare.com, LiveMocha.com, Coursera, Codecademy of Khan Academy buiten school? Zo ja, dan zien we je graag verschijnen bij onze bijeenkomst over deze zogenaamde non-formele leeromgevingen op 23 mei (15.00 tot 18.00 uur op De Verdieping bij Kennisnet).

Non-formeel leren is een vorm van leren die zich buiten de schoolmuren afspeelt. Het is georganiseerd en gestructureerd leren, maar vindt plaats buiten het formele onderwijssysteem. Een non-formele leeromgeving kan dus bijvoorbeeld ook een muziekcursus zijn. Als Kennisnet zijn wij natuurlijk geïnteresseerd in digitale non-formele leeromgevingen.

De brainstorm heeft als doel om ervaringen met non-formele digitale leeromgevingen te verzamelen en delen: waarom maakt men er gebruik van en wat is de waarde van de ervaring voor de lerende? En we zijn nieuwsgierig naar wat gebruikers van deze omgevingen vinden dat het formele onderwijs zou moeten weten over deze omgevingen en waarom ze dit belangrijk moeten vinden.

Programma
1. Ervaringen delen van deelnemers die non-formele leeromgevingen gebruik(t)en
2. Discussie over de impact van non-formele leeromgevingen op het formele onderwijs
3. Discussie over de waarde en toepasbaarheid voor het opdoen van vaardigheden en kennis voor je beroep

Met welke leeromgevingen heb jij ervaring? Aanmelden kan door een e-mail te sturen naar innovatie@kennisnet.nl

Data als schaduw van de realiteit

Michael van Wetering — Mon, 06 May 2013 05:05:10 PDT

De jaarlijkse The Next Web conferentie in Amsterdam werd geopend door ZKH Prins Willem-Alexander. Hij benadrukte het belang van ondernemerschap in de online wereld en de nieuwe maakindustrie met behulp van digitaal ontwerpen en 3D printing. Twee dagen lang kwamen de ‘rocksterren’ van het internet vertellen over hun toekomstvisies en ondernemingen. Ook hier veel discussie over data en de invloed van data analyse op ons dagelijks leven als klant, als consument en als persoon.

The age of Context
Robert Scoble, de ‘Paris Hilton’ van de techwereld was dezelfde avond al te zien in De Wereld Draait Door in een interview van Alexander Klopping over zijn Google Glass. Een voorbeeld van ‘Wearable Computing’ waarmee de drager van een bril met stembediening of touch informatie kan opvragen, fotograferen en filmen. Dit vrijwel onzichtbaar en onmerkbaar voor de omgeving. Een significante stap ten opzichte van de overduidelijk aanwezig smartphone in onze handen of voor onze neus. Scoble voorziet een grote rol van data afkomstig van telefoons, andere sensoren en sociale netwerken die in toenemende mate real-time kan worden geanalyseerd. Dat wordt vaker geroepen, maar waar leidt deze trend toe? Onze wereld zal in hoge mate gepersonaliseerd raken, waarin onze omgeving probeert te anticiperen op ons gedrag en onze behoeften. Daarmee kunnen we niet alleen als consument wat verwachten maar ook in gezondsheidszorg liggen grote mogelijkheden, ook in het onderwijs groeit de belangstelling.

Big Data, beyond the bull$#%!
Kenneth Cukier, Data Editor bij de Economist, had het beste verhaal van de conferentie naar mijn mening. Big Data, wat betekent dat, we hadden toch altijd al grote databases? De hoeveelheid beschikbare data groeit exponentieel en is merendeels online beschikbaar. Hierdoor is onnauwkeurigheid of gebrek aan structuur geen probleem meer. Cukier stelt dat correlaties belangrijk zijn, als we het verband tussen oorzaak en gevolg kunnen zien is het ‘waarom’ niet meer zo relevant. De correlatie stelt ons in staat te voorspellen wat er gaat gebeuren, wanneer files zullen optreden (auto locaties), wanneer ongelukken staan te gebeuren (houding van autobestuurder) of wanneer leerlingen hun vak niet zullen halen, zullen zakken voor hun examen of zullen uitvallen. Bestaande data kan daar nu al voor gebruikt worden, het gaat niet om een technologie revolutie maar een nieuwe manier van kijken.

Risico’s
Cukier ziet weldegelijk ook de nadelen van een dergelijke ‘Minority Report’ wereld, waarin data gedrag voorspelt waarop je gecorrigeerd wordt voordat je iets gedaan hebt! We moeten dus waken voor ‘Dictatorship van Data’, we moeten niet teveel belang hechten aan data of op de betekenis van een analyse. Anderzijds is Big Data geen hype, de ontwikkeling zal zich voltrekken met alle risico’s van dien, we moeten er dicht op blijven zitten. Kenneth sloot af met een mooie relativerende observatie: ‘Data is maar een schaduw van de realiteit’.

Pannenkoeken printen en laserstralen ontwijken op de Maker Faire

Erik Woning — Mon, 06 May 2013 02:24:10 PDT

Wist je dat je heel eenvoudig je eigen werkende leugendetector kunt maken? Of dat je met Lego een apparaat kunt maken waarmee je pannenkoeken kunt printen? Deze en vele andere Do It Yourself (DIY) projecten zagen we op de Maker Faire UK festival in Newcastle.

Innovatief knutselen
Op een Maker Faire verzamelt zich een bont gezelschap van mensen die allemaal één ding met elkaar gemeen hebben: ze houden van knutselen. Zelf dingen knutselen of maken is niets nieuws natuurlijk. Ik leerde zelf op de basisschool al breien en figuurzagen en solderen tijdens mijn middelbare schoolcarrière. Maar er is sinds die tijd wel iets veranderd in het doe-het-zelf wereldje. Er wordt natuurlijk nog steeds gebreid, maar ook op dat vlak heeft de nodige innovatie plaatsgevonden.

Technologie vormt een sterke basis van de dingen die je ziet op de Maker Faire. Met de opkomst van betaalbare microcontrollers als de Raspberry Pi en diverse varianten van de Arduino is het nu mogelijk om allerlei technische projecten redelijk gemakkelijk te realiseren. En eigenlijk is alles wel zo’n beetje mogelijk met een Arduino of een Raspberry Pi. Van een geavanceerd laser beveiligingssysteem tot je eigen drone. Naast deze grote, indrukwekkende projecten waren er ook heel veel voorbeelden van kleine projecten die je eenvoudig in de klas kunt uitvoeren met je leerlingen.

Pannenkoeken printen met een van Lego gebouwde printer

Iedereen is een maker
Maar eigenlijk kun je alles wel toepassen in de klas. Het gaat er bij de Maker Movement vooral om dat je tegenwoordig niet alleen meer consument bent van allerlei technologie, maar er ook de eigenaar van bent, dat je er op kunt doorontwikkelen en technologie naar je eigen hand kunt zetten. Wiskunde, natuurkunde, biologie en natuurlijk techniek zijn vakken die in deze context steeds belangrijker worden en ook anders ingevuld zouden kunnen worden. Van abstracte concepten naar concrete toepassingen. En dat leerlingen en jongeren hier enthousiast van worden was duidelijk te zien op deze Maker Faire. Er waren ongeveer net zoveel kinderen als volwassenen op dit bijzondere evenement en als het gaat om nieuwsgierigheid en creativiteit groeiden deze beide groepen zichtbaar naar elkaar toe.

Het doel van ons bezoek aan de Maker Faire was om inspiratie op te doen voor kleinschalige projecten die leraren direct in hun onderwijs toe kunnen passen. De komende maanden komen vele aanbieders van hardware, zoals de Raspberry Pi, met speciaal aanbod voor het onderwijs. Vanuit Kennisnet Innovatie houden we dit scherp in de gaten en komend najaar zijn we van plan een workshop voor leraren te organiseren die zelf aan de slag willen met dit soort projecten. Binnenkort meer hierover op de website van Kennisnet Innovatie.

Laat je inspireren door de Netwerkschool

Webredactie mbo — Fri, 03 May 2013 01:55:44 PDT

Op donderdag 23 mei 2013 vindt de tweede Netwerkschool Inspiratiedag plaats. Net als op de eerste Inspiratiedag van november vorig jaar staat ook nu de dialoog tussen de vijf Netwerkscholen en geïnteresseerden centraal. Hierbij spelen de leerlingen – zonder twijfel dé ambassadeurs van de Netwerkschool – de hoofdrol. Wat is de meerwaarde van de Netwerkschool? [...]

Meer met minder, kan dat nog wel?

Webredactie mbo — Wed, 01 May 2013 06:30:29 PDT

Vrijwel elke dag valt de kreet ‘meer met minder’. We worden uitgedaagd om – ondanks bezuinigingen en minder budget – toch kwaliteit te leveren en te verbeteren. Doelmatigheid is een veelkoppig monster. Uit moeten leggen dat nóg meer met minder niet kan. Dat je niet nóg meer kunt snijden zonder gevolgen. Dat je niet nóg [...]

Laat je inspireren tijdens de School+ onderwijsprofessional

Webredactie mbo — Fri, 26 Apr 2013 06:44:31 PDT

Kennisnet organiseert op 29 mei 2013 de School+ onderwijsprofessional. We gaan de hele dag op pad en zullen gedurende de dag een school uit het po, vo en mbo bezoeken in regio Amsterdam. Dit zijn instellingen die innovatief zijn, een nieuw onderwijsconcept hebben, waar ouderparticipatie belangrijk is en/of waar ze bijzondere opleidingen verzorgen. Verschillende locaties [...]

Leren via een MOOC, hoe is dat?

Patricia van der Linden — Fri, 26 Apr 2013 05:16:53 PDT

De MOOC, een onderwijsvorm die in rap tempo aan populariteit wint zoals je hebt kunnen lezen in mijn eerdere blog over MOOCs. Honderdduizenden mensen schreven zich wereldwijd al in voor MOOCs, waarvan overigens vaak maar enkele procenten ook de eindstreep halen. Maar hoe is het als student om via een MOOC te leren? Waarom kiezen mensen voor deze vorm van leren? Ik schreef mezelf in voor een MOOC en zocht het uit.

Nieuwsgierig naar inhoud èn vorm
Via Twitter hoorde ik dat de Universiteit van Amsterdam (UvA) startte met de MOOC Introduction to Communication Science, door Rutger de Graaf Phd, de eerste MOOC van deze universiteit. Sociale media zijn veelal de kanalen waarop het aanbod van MOOCs verspreid wordt, de aanbieders hoeven relatief weinig marketinginspanningen te leveren voor veel zichtbaarheid. Mijn interesse was meteen gewekt want het onderwerp interesseerde me, bovendien was ik erg nieuwsgierig naar deze vorm van onderwijs.

Studeren met korte video’s
De reeks bestond uit 8 wekelijkse online videocolleges met aan het eind een examen. Voor een certificaat was het noodzakelijk niet alleen het examen te halen, maar ook de wekelijkse multiple choice opgaven te beantwoorden. Mede door een vakantie liep ik meteen twee weken achter, maar zolang ik de deadline haalde hoefde dat geen probleem te zijn. De eerste colleges volgde ik (heel old school) aan tafel via mijn laptop, maar dat veranderde al snel naar de informelere setting van bank en iPad. De colleges behandelden talloze theorieën en modellen over communicatie, de mate van invloed die media op ons (gedrag) hebben en de geschiedenis en ontwikkeling van de communicatiewetenschap.

De leeromgeving
Voor het volgen van de colleges logde ik in op de MOOC omgeving. De UvA wilde geen gebruik maken van bestaande omgevingen maar ontwikkelde samen met Edia een eigen omgeving omdat ze uit wilde vinden wat hier precies voor nodig was. Naast colleges bevatte de omgeving wekelijkse opdrachten, een forum, aankondigingen en aan het einde van de reeks het examen. Prettig tijdens het studeren was dat je direct feedback kreeg over de multiple choice vragen. Zag je dat je een bepaald onderdeel nog niet beheerste, deed je het college en de vragen gewoon nog eens.

En dan het examen!
Gezien mijn eigen ‘timing’ moest ik in de examenweek nog wat inhalen, want na precies een week sloot het examen. Ik had toch behoefte aan papier om de theorie goed onder de knie te krijgen. Gelukkig bood de UvA transcripties aan van de video’s, zodat ik de stof op papier kon bestuderen voor het examen. Ook het doornemen van de juiste antwoorden op de vragen zag ik als goede voorbereiding.

Facts & figures over de MOOC
Introduction to Communication Science was voor de UvA een experiment. Rutger de Graaf en zijn team stuurden daarom een enquête uit om de deelnemers beter te leren kennen. Dat leverde de volgende inzichten op:
- Bijna 18.000 mensen bekeken de introvideo, ruim 5400 studenten schreven zich in
- 3400 studenten waren actief waarvan er 717 examen deden
- Studenten waren vooral twintigers en dertigers met een baan
- Voornaamste redenen voor deelname waren interesse in het onderwerp of persoonlijke ontwikkeling

Uitvalpercentage en de typische MOOC student
Misschien vind je de ‘completion rate’ laag. Maar meestal ligt deze onder de 10%, dus deze MOOC is met 7,6% geen uitzondering. Uit onderzoek blijkt dat de redenen voor inschrijving heel divers zijn. Ook blijkt dat een groot deel van de studenten niet eens de bedoeling heeft alles te volgen laat staan examen te doen. Phil Hill ziet vier typen MOOC-studenten met een oplopende motivatie en betrokkenheid voor hun MOOC-studie: Lurkers, Drop-ins, Passive Participants en Active Participants. Het grootste deel bestaat uit Lurkers die slechts een deel van de collegereeks bekijken of zelfs niet verder komen dan de inschrijving.

MOOC certificaat

Samenvattend
Studeren via een MOOC beviel mij goed, de vorm is aantrekkelijk, bovendien is het leuk om (via Twitter of het forum) te merken dat je weliswaar alleen maar toch heel gezamenlijk met medestudenten van elders studeert. De vorm is vooral geschikt voor het verkrijgen van (theoretische) kennis, het opdoen van vaardigheden lijkt mij lastiger. Afgelopen week ontving ik per mail mijn Certificate of participation, compleet met disclaimer dat dit geen academische waarde vertegenwoordigt en de UvA mijn identiteit niet heeft vastgesteld. Toch was ik er blij mee, ook gezien de score van 86%!

Overweeg je een MOOC te volgen? Kijk dan op MOOC News & Reviews voor uitgebreide inhoudelijke reviews.
Introduction to Communication Science van de UvA wordt (in verbeterde vorm) herhaald in september.

Lees ook mijn review over deze MOOC op MOOC News & Reviews.

Training voor het opzetten business case in het mbo: ‘onderbouwd investeren in ict’

Webredactie mbo — Fri, 26 Apr 2013 00:00:28 PDT

Veel vernieuwingen in het mbo hebben gevolgen voor de toepassing van ict. Denk bijvoorbeeld aan laptops in de klas, bring your own device (byod), digitale leer- en werkomgevingen (dlwo) en systemen voor deelnemersbegeleiding. Kennisnet ontwikkelde daarom de training Onderbouwd investeren in ict op basis van de gelijknaminge publicatie. Haalbaarheid en wenselijkheid De bedoeling van de training [...]

Hoe kun je reflecteren met je mobiel?

Hedwig van Vuuren — Thu, 25 Apr 2013 02:15:14 PDT

Pabo’s in Nederland zijn druk aan het experimenteren met nieuwe innovatieve toepassingen voor heel diverse onderwijsvraagstukken. Kennisnet ondersteunt deze pabo’s met een innovatieregeling. Deze regeling is in november gestart en de Pabo’s zitten nu midden in de experimenteerfase. Tijd om te kijken hoe het gaat!

Videoreflectie bij Inholland
In deze blog gaan we op bezoek bij Inholland in Den Haag. Inholland wil graag videoreflectie op gedrag en houding van studenten in praktijksituaties opzetten. Het idee is niet nieuw voor Inholland, het speelt al een paar jaar met de gedachte. Alleen: hoe maak je het praktisch toepasbaar? Door de inzet van smartphones, tablets en openbaar toegankelijke platforms in the cloud blijkt dit ineens te realiseren! De regeling van Kennisnet en een eigen docent die promotieonderzoek doet naar reflectie en de rol van video gaven de doorslag om aan de slag te gaan.

Project
Studenten gaan zelf aan de slag met videoreflectie. In twee pilots gaan studenten en docenten experimenteren met deze manier van feedback geven en ontvangen. Vanuit het promotie-onderzoek wordt onderbouwd wat goed werkt en wat aangepast moet worden. De studenten bepalen zelf welk materiaal zij aanleveren en bepalen zelf wie er reflectie op het materiaal mag geven.

Inholland heeft een eigen interactieve leeromgeving: KBS (Kenmerkende Beroeps Situaties). Deze omgeving is geschikt gemaakt om beelden te publiceren en de student te laten bepalen wie de beelden mag zien. Voor het uploaden en bewerken van het videomateriaal wordt de streaming videoservice Vimeo ingezet. De videoservice is naadloos geïntegreerd in de KBS-omgeving. Voor het maken van de opnamen gebruiken de studenten eigen apparatuur, zoals smartphones, iPads, fotocamera’s met video-optie en videocamera’s.

Leerlingen van InHolland aan de slag

Vertrouwen
Voor Inholland was de inrichting van deze pilots flink pionieren. Er was geen concreet voorbeeld voor handen. Vooral het afschermen van de rechten van video’s was best lastig. Projectleider Ton Gloudemans: “Je moet een algemeen vertrouwen hebben dat je dit soort zaken voor elkaar kunt krijgen. Ik heb wel vaker grote trajecten meegemaakt waarin dit soort zaken meespeelden. Soms is het dan een kwestie van doorbijten. Je moet accepteren dat het niet altijd van een leien dakje gaat.”

Inholland had verschillende alternatieven op een rij gezet, om een keuze te kunnen maken als dat nodig was. Gelukkig is de meest optimale situatie toch uitvoerbaar gebleken. Ton: “Als je wilt innoveren, moet je bedenken dat het niet altijd precies zo werkt zoals je dacht.” Daarnaast voegt hij toe: “Maar vaak ook zijn er meer dingen mogelijk dan je zelf in eerste instantie dacht”.

Vervolg
Nu de voorbereiding erop zit, start het experiment met de eerste groep studenten. Ton is zelf vooral erg benieuwd naar de feedback van de studenten op dit experiment. Na het experiment vindt er een evaluatie plaats om het project te verbeteren. Daarnaast wordt er een plan opgezet om dit project te verbreden naar de gehele opleiding en naar alle pabo-opleidingen van Inholland.