Kennisnet Homepage

Sociale media in pdf

Webredactie mbo — Thu, 23 May 2013 05:44:45 PDT

Er zijn online zoveel mogelijkheden en tools beschikbaar om in je les te gebruiken, dat het soms lastig is het overzicht te houden. Via de verschillende kanalen van Socialmediainhetmbo.nl krijg je dat overzicht wel. Specifiek gericht op het mbo, maar natuurlijk ook toepasbaar op andere sectoren. Nu zijn alle tips handig gebundeld in een overzichtelijke [...]

Zijn videolessen geschikt voor leren op afstand?

Webredactie mbo — Wed, 22 May 2013 07:52:53 PDT

De gevolgen van demografische krimp is voor sommige mbo-scholen duidelijk merkbaar. Zij worden geconfronteerd met te kleine klassen, hebben moeite om gekwalificeerd personeel te vinden en maken zich zorgen over het voortbestaan van sommige opleidingen. ROC Zeeland en ROC Westerschelde (inmiddels gefuseerd tot Scalda) besloten daarom tot een experiment met afstandsleren. Het experiment Een groep [...]

Houvast bij innoveren – masterclass leren innoveren

Erwin Bomas — Wed, 22 May 2013 07:18:10 PDT

Innoveren wordt vaak gezien als een wat ongrijpbaar proces. Dat komt omdat innoveren per definitie gaat om het creëren van iets nieuws of een nieuwe situatie in de toekomst. Het maakt hierbij nog al een verschil of je de toekomst ziet als iets wat je slechts overkomt of iets waar je invloed op kan uitoefenen. Deze laatste positieve houding vormt de start van het innoveren.

Dit, en hoe innoveren met ict in onderwijs verder in zijn werk gaat, kwam aan bod in de Masterclass Leren innoveren op woensdag 15 mei georganiseerd door Kennisnet in samenwerking met Iselinge Hogeschool. Daarbij kwamen bekende en minder bekende inzichten uit onderzoek en literatuur voorbij van Vier in Balans tot design denken, van Theory U tot recent onderzoek naar innovatiekracht.

Daarbij zijn een aantal succesfactoren voor innovatie genoemd. Eén ervan is een belangrijke houvast bij het innoveren. Zoals gezegd wordt innovatie als onvoorspelbaar gezien, en inderdaad vergt innovatie het loslaten van zekerheden: je moet het oude loslaten om ruimte te maken voor iets nieuws. Maar er is een belangrijke zekerheid die houvast kan bieden: het ideaal dat je probeert te realiseren met innovatie. De kunst is dus om dit helder te maken. En hoe korter en krachtiger je dit weet te formuleren, hoe beter.

Guy Kawasaki, auteur van de innovatieklassieker The Art of the Start, noemt dit, naar Oosters voorbeeld, een mantra. Hij beschrijft het formuleren van een mantra als een van de belangrijkste eerste stappen voor een nieuwe onderneming, welke vorm dit ook heeft. Een goed voorbeeld is de missie van Google: ‘to organize the world’s information and make it universally accessible and useful’. Dit geeft de medewerkers van Google in één zin richting voor alles wat ze ondernemen. Dit is duidelijk wat anders dan een gemiddeld mission statement, die meestal bestaat uit mooi klinkende maar weinig zeggende volzinnen vol buzzwords en vaagheden.

Het gebeurt vaak dat men bij innovatie te snel oversteekt van het wat naar het hoe, zonder een duidelijk en gedeeld antwoord op het waartoe van innovatie. Als je mensen confronteert met innovatie, bijvoorbeeld de introductie van een nieuwe ict-toepassing, en alleen focust op hoe deze ingezet moet worden dan is de kans op weerstand groot en op adoptie klein zolang de gebruikers het doel van het middel – het waarom of waartoe – niet onderschrijven. Een heldere en met de juiste betrokkenen gedeelde visie vormt een belangrijke houvast tijdens het grillige innovatieproces.

Meer info in de slides hieronder.

Leren innoveren masterclass iselinge 15 mei slides from Kennisnet Innovatie

TED Talk – Jay Silver: Hack a banana, make a keyboard!

Wietse Van Bruggen — Wed, 22 May 2013 04:31:13 PDT

Jay Silver is één van de bedenkers van de Makey Makey, een op open hardware gebaseerde tool waarmee van elk object dat maar een beetje stroom kan geleiden een interface gemaakt kan worden. In deze talk vertelt hij over zijn inspiratie om de Makey Makey te maken en passeren een aantal voorbeelden en de verhalen daar achter de revue. Ooit wel eens je plant als muziekinstrument gezien?

Mbo-webcasts van het Nationaal Congres Onderwijs & Social Media

Webredactie mbo — Tue, 21 May 2013 06:31:49 PDT

Van 14 tot en met 17 mei 2013 vond het tweede Nationaal Congres Onderwijs & Sociale Media plaats in EYE – het nieuwe filmmuseum in A’dam. De sessies voor het mbo in de grote zaal zijn opgenomen op video, ook die van John Hanswijk over “Gewenst gedrag op sociale media vastleggen in een protocol; nut, [...]

Wat voor type digibordgebruiker ben jij?

Webredactie mbo — Tue, 21 May 2013 06:07:02 PDT

De website digiborden.kennisnet.nl is vernieuwd. De website heeft een nieuw uiterlijk gekregen en ook de inhoud is herzien. Je vindt er ook een unieke digibordenquiz. Test wat voor type digibordgebruiker je bent! De quiz bestaat uit 7 vragen en geeft je – naast inzicht – ook een aantal unieke tips. Zo kun je zelf jouw [...]

Cory Doctorow over het recht om technologie te begrijpen

Wietse Van Bruggen — Fri, 17 May 2013 04:12:08 PDT

Bijna alles dat je op een Maker Faire ziet is gemaakt met open hardware. De Maker Faire is een plek om jouw creaties te laten zien, maar vooral ook om ideeën en kennis met elkaar te delen. Hardware waar je niet zelf aan kan sleutelen vindt men niet zo interessant.

Het belang van delen en voortbouwen op de kennis van anderen vormde één van de kernpunten van de talk die Cory Doctorow, schrijver van onder andere het boek Maker, gaf tijdens de Maker Faire. Kunnen delen is volgens hem historisch gezien van fundamenteel belang om nieuwe ontwikkelingen mogelijk te maken, om te innoveren. Musici leren muziek te spelen niet door gelijk nieuwe muziek te spelen, maar door te leren van bestaande werken. Al het nieuws dat we maken is gebaseerd op wat anderen voor ons hebben gemaakt. Als je iets leert begrijpen, dan leer je ook dat je het kan beïnvloeden en veranderen.
Volgens Doctorow is het auteursrecht in veel landen er echter meer op gericht om dit gedrag af te straffen dan goed mogelijk te maken. In de wereld van computers en Internet ziet hij ontwikkelingen die het voor mensen onmogelijk of strafbaar maken om te leren begrijpen hoe iets werkt. Het verwijderen van de beveiliging van een iPad om er software op te draaien die Apple niet goedkeurt is in veel landen verboden en strafbaar. Software monitort constant wat je doet en blokkeert zodra je als gebruiker iets doet waarvan een ander niet wil dat je het doet: “I can’t let you do that, Dave”.

Het is geen aan de hardware inherente of onmogelijke feature van een iPad om software te draaien die Apple niet goed keurt en om te leren begrijpen hoe deze werkt: het is een expliciete keuze van iemand om dit onmogelijk te maken. En in de ogen van Doctorow is dat een slechte zaak in een wereld waarin computers zo’n essentieel onderdeel van ons dagelijks leven vormen. Ook verwees hij naar het rootkit debakel van Sony van een aantal jaar geleden, waarbij Sony onzichtbaar voor de gebruiker software installeerde die de gebruiker controleerde op het gebruik van een muziek-cd. De software was voor de gebruiker onzichtbaar. Iemand heeft dus software geprogrammeerd die tegen de gebruiker liegt. “Nee hoor, dit programma is helemaal niet geïnstalleerd.”

Computers die zich gedragen als black boxes, waarvan de werking onzichtbaar is voor de gebruiker, zijn volgens Doctorow een slecht idee. Enerzijds vanuit de gedachte dat het kunnen delen en begrijpen van iets leunt op de mogelijkheid om iets uit elkaar te kunnen halen en zelf weer in elkaar te zetten. Anderzijds omdat computers zo geïntegreerd raken in alle componenten van ons leven, dat we het ons niet kunnen veroorloven om niet te weten hoe ze werken en waarom ze zo werken.

De school als ontwerper van het onderwijs

Webredactie mbo — Fri, 17 May 2013 02:28:47 PDT

TPACK en het Vier in Balans-model worden gebruikt om duidelijk te krijgen hoe ICT kan bijdragen aan jullie manier van onderwijs geven. Van idee naar praktijk. Kennisnet helpt daarbij. Vorige week ontvingen we docenten van het ROC ID College voor een middagsessie over deze modellen. Het resultaat: enthousiaste docenten én veel mooie combinaties van didactische [...]

Aardrijkskunde, natuuronderwijs en creatieve vakken verbinden vanuit de lucht

Hedwig van Vuuren — Thu, 16 May 2013 07:28:01 PDT

Pabo’s in Nederland zijn druk aan het experimenteren met nieuwe innovatieve toepassingen voor hele diverse onderwijsvraagstukken. Kennisnet ondersteunt deze pabo’s met een innovatieregeling. Deze regeling is in november gestart en deze instellingen zitten nu midden in de experimenteerfase. Tijd om te kijken hoe het gaat!

Er gaat een wereld open
Twee docenten van de HAN in Arnhem zijn druk in de weer met vliegers. Door camera’s aan vliegers op te hangen en deze te koppelen met programma’s op iPads gaat er een hele nieuwe wereld open voor kinderen. Kinderen leren op een actieve manier om te gaan met perspectiefwisseling: hoe ziet de wereld op de grond eruit en hoe ziet dezelfde wereld er vanuit de lucht uit? Daarnaast leren de kinderen meteen het een en ander over wind, gps, locatiebepaling en nog veel meer elementen. De beelden vanuit de vlieger en de beelden die de leerlingen zelf maken op de grond zorgen voor een bron van leermateriaal.

Vliegers
Tie van Berkum en Maarten Hennekes kwamen op hun innovatieve idee tijdens een werkweek op Texel waar ze vliegers hadden gekocht. Kun je met de huidige techniek en het concept van vliegeren een leerzame les ontwikkelen? De HAN vindt leren vanuit de wereld een belangrijk uitgangspunt. Vanuit dat idee zijn Tie en Maarten op zoek gegaan naar wat de technische mogelijkheden zijn. Zo hebben zij onder meer contact gehad met de Wageningen Universiteit en met een specialist op het gebied van vliegers en camera’s.

Projectconcept
Na deze verkenningen zijn Tie en Maarten gaan uitwerken wat je met deze technieken kunt en is er een verbinding gelegd tussen techniek, aardrijkskunde en natuurwetenschappen. Vervolgens zijn de voorbereidingen getroffen. Maarten en Tie hebben alles zelf uitgeprobeerd: vliegeren met camera, maken van foto’s, bewerken en koppelen aan EveryTrail. EveryTrail volgt waar je bent geweest en koppelt foto’s die je maakt aan de locatie. Maarten en Tie hebben een projectconcept uitgewerkt en een basisschool bereid gevonden hier aan mee te werken. Maarten: “We zijn net nog gaan kijken in het natuurgebied waar we de les gaan geven. De modder zit nog aan onze schoenen.”

Echte tegenslagen hebben ze nog niet gehad. Tie: “Je hebt een probleem en je lost het op. Niets is vastgetimmerd, dus er is altijd een oplossing. Het lastigste is nog om onze planning te halen.”

Experimenteren
Tijdens de experimenteerfase is het spannend wat het weer doet. Er moet voldoende wind staan en bij teveel regen gaat het niet door. Als er niet voldoende wind staat is het alternatief dat er een heliumballon wordt opgelaten en een drone. Echter kunnen dan niet alle kinderen “hands on” aan de slag, waardoor het leerrendement wel minder wordt. Tie: “Voor de school is het ook een avontuur, dus het is leuk dat de juf dit avontuur aandurft. De juf heeft graag de touwtjes in handen maar dit lesconcept is niet zo voorgeprogrammeerd. Dat is voor de juf en de school best een stap.”

Werkweek
Na dit experiment gaan Maarten en Tie evalueren. De leerpunten worden meegenomen. Dit concept wordt vervolgens opgenomen in werkweek op Texel, waar Maarten en Tie de studenten met dit concept laten kennismaken. De studenten krijgen tijdens de werkweek de opdracht om lessen te ontwikkelen op basis van dit concept en die uit te voeren met een basisschool ter plekke.

Line-up Tek Tok late night talkshow bekend

Patricia van der Linden — Thu, 16 May 2013 05:24:51 PDT

Op 4 juni opent het Paard van Troje in Den Haag zijn deuren voor de late night technology talkshow Tek Tok. De titel luidt ‘Onderwijstoekomst: data of leerling centraal?’
Tijdens deze avond verkennen we samen met host Chris van ‘t Hof de grenzen van ‘datagedreven’ onderwijs en onderzoeken we de balans tussen wat technisch mogelijk is en wat we menselijkerwijs waardevol vinden voor het onderwijs. Zowel voor- als tegenstanders van datagedreven onderwijs komen hierbij aan het woord. Het programma is bijna helemaal rond, maar een deel van de line-up kunnen we al bekendmaken!

Innovatieve start-up, universiteit en open data netwerk
Edo van Royen, mede-oprichter van het adaptieve leerplatform voor rekenen StudyFlow, gaat in op educatieve software onder de naam De code de baas. Edo gunt ons een blik ‘onder de motorkap’: wie zit er eigenlijk achter de software? Wie interpreteert de data en maakt de analyses eigenlijk?

Tijdens een interview worden Cindy Poortman en Kim Schildkamp van de Universiteit Twente door Chris aan de tand gevoeld over datateams en hoe deze teams scholen ondersteunen bij het verkrijgen van relevante data en informatie voor opbrengstgericht werken.
Alette Baartmans van Hack de overheid gaat vanuit het netwerk Open Onderwijs Data in gesprek over open data en de implicaties die dit met zich meebrengt.

Schooldirecteuren in debat
Tijdens het visiedebat betreden drie schooldirecteuren het podium om het debat aan te gaan over hun visie op maatwerk en meten in het onderwijs waarbij ook de rol van ict behandeld wordt. Twee van de drie deelnemers aan dit debat hebben inmiddels hun aanwezigheid bevestigd: Hanneke Taat, rector van het Utrechts Stedelijk Gymnasium en Kees Versteeg, directeur-bestuurder van het Hondsrug College in Emmen.

Datastrateeg
Daarnaast gunt datastrateeg Joost Plattel ons een blik in de toekomst wanneer hij vertelt over de quantified self. Quantified self is een beweging om technologie te integreren in het dagelijks leven. Allerlei meetgegevens van gebruikers worden verzameld en verwerkt om meer te leren over jezelf en over anderen en om analyses te maken en naar correlaties te zoeken. Verontrustende openbaarheid over je persoonlijke levenssfeer of een prachtige oneindige bron van kennis en inzicht? Kom naar Tek Tok en ontdek het zelf.

Gratis aanmelden kan via het Paard.Dinsdag 4 juni, 19.30-22.30 uur
Paard van Troje, Den Haag

Lees meer over Tek Tok.
@tektoknl en @KN_Innovatie

Leerlingen moeten code leren als nieuwe 21st Century Skill

Erik Woning — Thu, 16 May 2013 01:08:18 PDT

Dat jongeren heel veel gebruik maken van digitale media wil nog niet zeggen dat ze er verstand van hebben. De hele discussie over het wel of niet bestaan van ‘digital natives’ hebben we inmiddels wel achter ons gelaten. Maar behalve aandacht besteden aan mediawijsheid, doen we er eigenlijk niet veel aan om jongeren te leren hoe de digitale wereld om hen heen in elkaar zit.

Mitch Resnik, ontwikkelaar van de programmeertaal Skratch, stelt dat jongeren eigenlijk wel digitale media kunnen ‘lezen’, maar er niet mee kunnen niet kunnen ‘schrijven’. De meeste jongeren kunnen digitale media dus alleen gebruiken en niet zelf creëren. Ik vind dat het leren om code te schrijven in deze tijd van groot belang is. Waarom? Niet alleen om mogelijk een van de vele banen te vervullen die nu en in de toekomst beschikbaar zijn op dit gebied, maar om meer begrip te krijgen van de wereld om je heen. Want als je leert lezen en schrijven, kun je later leren door te lezen en te schrijven. Zo werkt het ook met code en programmeren: het biedt je een mogelijkheid om je creatief te uiten en van dat proces ook weer te leren.

Code leren is dan ook maar het begin. Het is een proces om te leren over ontwerpen, experimenteren, complexe ideeën simpeler te maken, samen te werken en door te zetten als het moeilijk wordt. Dit zijn belangrijke vaardigheden die passen bij de samenleving van de 21e eeuw. Daarom pleit ik ook om het leren van code en programmeertalen aan het curriculum toe te voegen als standaardonderdeel van onderwijs. Hier kun je nu al mee beginnen door leerlingen vanaf 8 jaar aan de slag te laten gaan met Scratch. Maar ook Codecademy of Code.org voor de wat oudere leerlingen. En zo vind je hier nog 37 andere voorbeelden. Dat het niet saai of alleen voor nerds hoeft te zijn, blijkt ook wel uit onderstaand filmpje met een flink aantal beroemdheden in de hoofdrol.

Ik ben heel benieuwd of er al scholen zijn waar het leren van code al een standaardonderdeel van de lespraktijk is en welke programmeertaal dit dan is. Laat dit weten in de comments!

De politie over sociale media en schoolveiligheid

Webredactie mbo — Wed, 15 May 2013 05:58:30 PDT

Hulp bij het verkennen van de juridische kanten van sociale media, komt ook van de politie. Naast het zijn van een belangrijke partner in preventie, signalering en hulpverlening, is er nu door de politie een publicatie gemaakt: “Pingen, whappen, tweeten, taggen en liken… Sociale media en schoolveiligheid”. Uitgangspunt moet zijn dat online veiligheid een gezamenlijke [...]

Via Google Glass en Maker Faire naar examens van de toekomst

Lucas Raggers — Tue, 14 May 2013 05:58:10 PDT

Mike is eind april naar The Next Web conferentie geweest en zag daar startups, trendwatchers en mensen die interessante keynotes gaven. Allemaal zijn ze bezig met de toekomst. Scoble had het over the age of context en de Google Glass kwam ook weer even voorbij.

Wietse is op de Maker Faire geweest in Newcastle want het is tegenwoordig niet alleen mogelijk om wapens te printen, er komen ook interessantere dingen uit de maker movement.

Tot slot hebben we het over examens. Zwetend zitten leerlingen op middelbare scholen weer te ploeteren op examens. Maar in hoeverre zijn die examens wel nodig? Zijn de prestaties van leerlingen het best te meten op 1 moment aan het einde van de rit?

Dit alles en meer in de Kennisnet Innovatie podcast #19.

Bij deze aflevering zitten aan tafel: Lucas Raggers (Innovatie), Michael van Wetering (manager Innovatie), en Wietse van Bruggen (Innovatie)

Abonneren en reageren
Wil je reageren op de podcast? Heb je een vraag? Dit kan in de reacties van dit artikel of via Twitter. Abonneer je in iTunes op de Kennisnet Innovatie podcast. Beluister de podcast ook in de Innovatie app.

Lessen filmen die passen als een oude jas

Webredactie mbo — Tue, 14 May 2013 03:21:29 PDT

Iedere docent heeft wel een les die past als een oude jas. Het is een feestje om zo’n les te geven, want alles klopt gewoon. Maar wat doe je met zo’n programma als je stopt met lesgeven? Bart Duijvelshoff wil deze lessen filmen en is dankzij dit idee geselecteerd als onderwijspionier mbo. Stop de Brain [...]

Opzet Dé Onderwijsdagen 2013

Webredactie mbo — Tue, 14 May 2013 00:56:16 PDT

Op 12 en 13 november vinden Dé Onderwijsdagen 2013 plaats in het WTC in Rotterdam. Dé Onderwijsdagen bieden inzicht in trends en ontwikkelingen op het gebied van ict. Dit jaarlijkse congres is een ontmoetingsplek voor beleidsmakers, managers, ICTO-ers en andere professionals uit het gehele onderwijsveld. Twee dagen Dé Onderwijsdagen beslaan dit jaar twee in plaats [...]

Duurzaam innoveren met ict: doe mee met het professionaliseringstraject!

Lucas Raggers — Mon, 13 May 2013 07:27:47 PDT

Wil jij met je lerarenopleiding leren innoveren? Kennisnet richt zich met het professionaliseringstraject ‘Duurzaam innoveren met ict’ op innovatiekracht. Het doel van dit traject is het versterken van de innovatiekracht van 1e en 2e graads lerarenopleidingen met innovatieve ict-toepassingen voor een toekomstgericht(-er) onderwijs.

Hierbij nodigt Kennisnet 1e en 2e graads lerarenopleidingen uit om aan dit traject deel te nemen.

Kennisnet biedt een programma waarin deelnemers op basis van een eigen onderwijsvraagstuk het complete innovatieproces doorlopen. Kennisnet ondersteunt en begeleidt een team van docenten en bestuurders van 1^e en 2^e graads lerarenopleidingen met:

het creëren van een gedragen visie op ict in onderwijs;
het verkennen van geschikte ict-oplossingen als antwoord op de eigen onderwijsvraagstukken, en
het plannen, experimenteren en evalueren van de inzet van de ict.

Dit traject stelt 1^e en 2^e graads lerarenopleidingen in staat om duurzaam te innoveren met ict. Lees de volledige regelingstekst en de bijlage.

Onderzoek naar innovatiekracht: de juiste mix van willen, kunnen en mogen innoveren

Erwin Bomas — Mon, 13 May 2013 02:00:23 PDT

Ict heeft het onderwijs veel te bieden, maar ict-ontwikkelingen gaan steeds sneller. De adoptie van telefonie nam bijna de hele vorige eeuw in beslag, de pc deed er twee decennia over, maar de adoptiesnelheid van smartphone devices is alweer 10x sneller dan dat van de pc.

Hoe kun je als onderwijsinstelling meegroeien met die ontwikkelingen en optimaal profiteren van ict? Voor lerarenopleidingen, die leraren voorbereiden op de toekomst, is het van belang om de eigen innovatiekracht te versterken. Maar hoe doe je dat? Hoe stel je je onderwijsprofessionals in staat om structureel te innoveren met ict om het onderwijs te verbeteren?

Tijdens Het Leren van de Toekomst wordt er in 2 fasen onderzoek uitgevoerd naar innovatiekracht binnen de lerarenopleiding, in dit geval de pabo van Hogeschool Iselinge. In de eerste onderzoeksfase is er literatuuronderzoek uitgevoerd naar innovatiekracht en zijn succesfactoren voor innovatiekracht met ict in onderwijs en gerangschikt in een model. Ook zijn er interviews uitgevoerd met het projectteam van Het Leren van de Toekomst, bestaande uit medewerkers van Iselinge Hogeschool en Kennisnet. Van deze eerste fase is nu een tussenrapportage gepubliceerd.

De tussenrapportage van de eerste onderzoeksfase geeft vooral een (voorlopig) antwoord op de volgende drie onderzoeksvragen:

Wat wordt verstaan onder innovatie en innovatiekracht en welke factoren beïnvloeden de innovatiekracht?
Wat is de visie van Iselinge en Kennisnet op de huidige en gewenste innovatiekracht en de huidige en gewenste ict-bekwaamheid (studenten, docenten) van Iselinge en Pabo’s in het algemeen?
Welke doelstellingen en beoogde resultaten heeft Iselinge met het project?

Een juiste mix van willen, kunnen en mogen innoveren
Volgens de literatuur ontstaat innovatiekracht uit een combinatie van het willen innoveren, het kunnen innoveren en het mogen innoveren. Onder willen innoveren zijn succesfactoren te rangschikken die met name te maken hebben met de houding van degene die innoveert:

de mate van motivatie of belangstelling voor onderwijsinnovaties door middel van ict;
commitment: het eigenaar voelen van – en verantwoordelijkheid nemen voor de innovatie;
het gebruik willen maken van de geboden autonomie en ruimte.

Bij kunnen innoveren gaat het eveneens om persoonsgebonden aspecten maar dan met betrekking tot kennis en ervaring, zoals:

de ervaring als kenniswerker: iemand die kennis en informatie tot zich neemt en deze interpreteert, ontwikkelt en vervolgens gebruikt en distribueert;
ict kennis en vaardigheden;
samenwerking: sociaal vaardig en open staan voor samenwerking.

Tot slot vat het mogen innoveren organisatiekenmerken samen die bevorderlijk zijn voor innovatiekracht, zoals:

een heldere visie: waar wil de organisatie heen en passen innovaties hierin?
beschikbaarheid van middelen: is er ruimte om te experimenteren, financiële middelen, training?
autonomie/ruimte voor betrokkenen bij innovatie.

10 tips voor innovatie met ict in de lerarenopleiding
In de tweede onderzoeksfase wordt dit model verder aangescherpt en getoetst aan de praktijk aan de hand van interviews met de betrokken docenten. Hoewel deze tussenrapportage dus nog geen definitief antwoord geeft en meer de uitgangssituatie van het project beschrijft volgen er toch al 10 heldere aanbevelingen uit voor innovatieprojecten op lerarenopleidingen:

Gemeenschappelijke visie en draagvlak is essentieel.
Werk vanuit een onderwijsvraagstuk en sluit aan op het curriculum.
Werk met een projectteam dat technisch en didactisch wordt begeleid.
Benader elk experiment als een afzonderlijk project met een eigen projectplan.
Betrek docenten, studenten en opleidingsscholen.
Neem voldoende (doorloop)tijd voor het project.
Houd de lijnen kort.
Wees niet te bescheiden: als docent kun je bijdragen aan vernieuwing.
Voldoende aandacht voor communicatie en verspreiding.
Aandacht voor evaluatie en borging van het project.

Lees meer in de tussenrapportage Het Leren van de Toekomst op de Pabo.

Wat moet het formele onderwijs weten over non-formele leeromgevingen?

Wietse Van Bruggen — Wed, 08 May 2013 08:14:52 PDT

Wel eens iets geleerd middels online leeromgevingen zoals Udemy.com, InstaEdu.com, Skillshare.com, LiveMocha.com, Coursera, Codecademy of Khan Academy buiten school? Zo ja, dan zien we je graag verschijnen bij onze bijeenkomst over deze zogenaamde non-formele leeromgevingen op 23 mei (15.00 tot 18.00 uur op De Verdieping bij Kennisnet).

Non-formeel leren is een vorm van leren die zich buiten de schoolmuren afspeelt. Het is georganiseerd en gestructureerd leren, maar vindt plaats buiten het formele onderwijssysteem. Een non-formele leeromgeving kan dus bijvoorbeeld ook een muziekcursus zijn. Als Kennisnet zijn wij natuurlijk geïnteresseerd in digitale non-formele leeromgevingen.

De brainstorm heeft als doel om ervaringen met non-formele digitale leeromgevingen te verzamelen en delen: waarom maakt men er gebruik van en wat is de waarde van de ervaring voor de lerende? En we zijn nieuwsgierig naar wat gebruikers van deze omgevingen vinden dat het formele onderwijs zou moeten weten over deze omgevingen en waarom ze dit belangrijk moeten vinden.

Programma
1. Ervaringen delen van deelnemers die non-formele leeromgevingen gebruik(t)en
2. Discussie over de impact van non-formele leeromgevingen op het formele onderwijs
3. Discussie over de waarde en toepasbaarheid voor het opdoen van vaardigheden en kennis voor je beroep

Met welke leeromgevingen heb jij ervaring? Aanmelden kan door een e-mail te sturen naar innovatie@kennisnet.nl

Data als schaduw van de realiteit

Michael van Wetering — Mon, 06 May 2013 05:05:10 PDT

De jaarlijkse The Next Web conferentie in Amsterdam werd geopend door ZKH Prins Willem-Alexander. Hij benadrukte het belang van ondernemerschap in de online wereld en de nieuwe maakindustrie met behulp van digitaal ontwerpen en 3D printing. Twee dagen lang kwamen de ‘rocksterren’ van het internet vertellen over hun toekomstvisies en ondernemingen. Ook hier veel discussie over data en de invloed van data analyse op ons dagelijks leven als klant, als consument en als persoon.

The age of Context
Robert Scoble, de ‘Paris Hilton’ van de techwereld was dezelfde avond al te zien in De Wereld Draait Door in een interview van Alexander Klopping over zijn Google Glass. Een voorbeeld van ‘Wearable Computing’ waarmee de drager van een bril met stembediening of touch informatie kan opvragen, fotograferen en filmen. Dit vrijwel onzichtbaar en onmerkbaar voor de omgeving. Een significante stap ten opzichte van de overduidelijk aanwezig smartphone in onze handen of voor onze neus. Scoble voorziet een grote rol van data afkomstig van telefoons, andere sensoren en sociale netwerken die in toenemende mate real-time kan worden geanalyseerd. Dat wordt vaker geroepen, maar waar leidt deze trend toe? Onze wereld zal in hoge mate gepersonaliseerd raken, waarin onze omgeving probeert te anticiperen op ons gedrag en onze behoeften. Daarmee kunnen we niet alleen als consument wat verwachten maar ook in gezondsheidszorg liggen grote mogelijkheden, ook in het onderwijs groeit de belangstelling.

Big Data, beyond the bull$#%!
Kenneth Cukier, Data Editor bij de Economist, had het beste verhaal van de conferentie naar mijn mening. Big Data, wat betekent dat, we hadden toch altijd al grote databases? De hoeveelheid beschikbare data groeit exponentieel en is merendeels online beschikbaar. Hierdoor is onnauwkeurigheid of gebrek aan structuur geen probleem meer. Cukier stelt dat correlaties belangrijk zijn, als we het verband tussen oorzaak en gevolg kunnen zien is het ‘waarom’ niet meer zo relevant. De correlatie stelt ons in staat te voorspellen wat er gaat gebeuren, wanneer files zullen optreden (auto locaties), wanneer ongelukken staan te gebeuren (houding van autobestuurder) of wanneer leerlingen hun vak niet zullen halen, zullen zakken voor hun examen of zullen uitvallen. Bestaande data kan daar nu al voor gebruikt worden, het gaat niet om een technologie revolutie maar een nieuwe manier van kijken.

Risico’s
Cukier ziet weldegelijk ook de nadelen van een dergelijke ‘Minority Report’ wereld, waarin data gedrag voorspelt waarop je gecorrigeerd wordt voordat je iets gedaan hebt! We moeten dus waken voor ‘Dictatorship van Data’, we moeten niet teveel belang hechten aan data of op de betekenis van een analyse. Anderzijds is Big Data geen hype, de ontwikkeling zal zich voltrekken met alle risico’s van dien, we moeten er dicht op blijven zitten. Kenneth sloot af met een mooie relativerende observatie: ‘Data is maar een schaduw van de realiteit’.

Pannenkoeken printen en laserstralen ontwijken op de Maker Faire

Erik Woning — Mon, 06 May 2013 02:24:10 PDT

Wist je dat je heel eenvoudig je eigen werkende leugendetector kunt maken? Of dat je met Lego een apparaat kunt maken waarmee je pannenkoeken kunt printen? Deze en vele andere Do It Yourself (DIY) projecten zagen we op de Maker Faire UK festival in Newcastle.

Innovatief knutselen
Op een Maker Faire verzamelt zich een bont gezelschap van mensen die allemaal één ding met elkaar gemeen hebben: ze houden van knutselen. Zelf dingen knutselen of maken is niets nieuws natuurlijk. Ik leerde zelf op de basisschool al breien en figuurzagen en solderen tijdens mijn middelbare schoolcarrière. Maar er is sinds die tijd wel iets veranderd in het doe-het-zelf wereldje. Er wordt natuurlijk nog steeds gebreid, maar ook op dat vlak heeft de nodige innovatie plaatsgevonden.

Technologie vormt een sterke basis van de dingen die je ziet op de Maker Faire. Met de opkomst van betaalbare microcontrollers als de Raspberry Pi en diverse varianten van de Arduino is het nu mogelijk om allerlei technische projecten redelijk gemakkelijk te realiseren. En eigenlijk is alles wel zo’n beetje mogelijk met een Arduino of een Raspberry Pi. Van een geavanceerd laser beveiligingssysteem tot je eigen drone. Naast deze grote, indrukwekkende projecten waren er ook heel veel voorbeelden van kleine projecten die je eenvoudig in de klas kunt uitvoeren met je leerlingen.

Pannenkoeken printen met een van Lego gebouwde printer

Iedereen is een maker
Maar eigenlijk kun je alles wel toepassen in de klas. Het gaat er bij de Maker Movement vooral om dat je tegenwoordig niet alleen meer consument bent van allerlei technologie, maar er ook de eigenaar van bent, dat je er op kunt doorontwikkelen en technologie naar je eigen hand kunt zetten. Wiskunde, natuurkunde, biologie en natuurlijk techniek zijn vakken die in deze context steeds belangrijker worden en ook anders ingevuld zouden kunnen worden. Van abstracte concepten naar concrete toepassingen. En dat leerlingen en jongeren hier enthousiast van worden was duidelijk te zien op deze Maker Faire. Er waren ongeveer net zoveel kinderen als volwassenen op dit bijzondere evenement en als het gaat om nieuwsgierigheid en creativiteit groeiden deze beide groepen zichtbaar naar elkaar toe.

Het doel van ons bezoek aan de Maker Faire was om inspiratie op te doen voor kleinschalige projecten die leraren direct in hun onderwijs toe kunnen passen. De komende maanden komen vele aanbieders van hardware, zoals de Raspberry Pi, met speciaal aanbod voor het onderwijs. Vanuit Kennisnet Innovatie houden we dit scherp in de gaten en komend najaar zijn we van plan een workshop voor leraren te organiseren die zelf aan de slag willen met dit soort projecten. Binnenkort meer hierover op de website van Kennisnet Innovatie.